ابهامات اجرایی شدن لایحه عفاف و حجاب

برخی حقوقدانان با بیان اینکه لایحه عفاف و حجاب ابهامات فراوانی دارد، نکات و سوالاتی را در خصوص ضمانت اجرایی شدن آن مطرح می کنند و معتقدند که نهادهای تنظیم کننده این لایحه باید رفع ابهام کنند.

به گزارش قدس آنلاین:

سوم خردادماه سال جاری، لایحه حمایت از فرهنگ عفاف و حجاب که به پیشنهاد قوه قضائیه به دولت ارسال شده بود پس از تصویب به صورت دو فوریت با نامه رئیس جمهور به رئیس مجلس تقدیم شد.

در ابتدا متن لایحه قوه قضائیه و پس از مدتی متن لایحه اصلاح شده توسط دولت منتشر شد که این دو متن نتوانست رضایت مردم و جامعه نخبگانی را جلب کند و با انبوهی از انتقادات مواجه شد. در همین راستا معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضائیه نشست خبری برگزار کرد تا به شبهات  و انتقادات موجود در این زمینه پاسخ دهد.

در همین رابطه میزگرد بررسی حقوقی لایحه عفاف و حجاب با حضور حمیدرضا محمدی، محمدمهدی توکلی و علیرضا مراونی سه حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری به میزبانی خبرگزاری فارس برگزار شد.

 چرا با وجود نیاز جامعه به قانون گذاری در رابطه با حجاب، شاهد موج انتقادات به لایحه عفاف و حجاب بودیم؟

توکلی: قوه قضائیه، لایحه صیانت از حجاب و عفاف را تنظیم و آن را به دولت ارسال کرد، در دولت این لایحه اصلاح و عنوان آن به لایحه حمایت از عفاف و حجاب تغییر یافت. پیش از اینکه به ایرادات جزئی این لایحه بپردازیم، این لایحه ایرادات اساسی در قانون نویسی و قانون نگاری دارد.

قانونگذار باید حکیم باشد، بدین معنا که او باید قانونی وضع کند که قابل اجرا و دارای ضمانت اجرا باشد و اجرای این قانون برای جامعه مفید باشد، لایحه ای که قوه قضائیه تنظیم کرد و به دولت ارسال کرد، اولین شرط یک قانون حکیمانه را نداشت، زیرا اساسا این لایحه قابلیت اجرا ندارد.

لایحه تهیه شده توسط قوه قضائیه نه از این لحاظ که اجرای این قانون هزینه اجتماعی دارد، قابلیت اجرا ندارد؛ بلکه اصلأ قابل اجرا نیست.

در این قانون شرایطی برای اجرا پیش بینی شده است که این شرایط قابل تحقق نیست، در ماده یک لایحه عفاف و حجاب تنظیم شده توسط قوه قضائیه عنوان شده است که هرگونه برخورد با کشف حجاب را منوط به تذکر از طریق ارسال پیامک کرده است، آیا از لحاظ سخت افزاری و نرم افزای این امکان وجود دارد که در تمامی مکان های عمومی، بوستان ها، خیابان ها، مناطق پرتردد ابزاری داشته باشیم که مقوله بی حجابی را چهره نگاری کند؟ آیا اساسا از لحاظ سخت افزاری و نرم افزاری چنین امکانی وجود دارد؟ در صورت اینکه این امکان نیز وجود داشته باشد، آیا به صرفه است؟

بنابر نکاتی که مطرح شد، نتیجه میگیریم که این قانون برای اجرا نشدن نوشته شده است، قوه قضائیه این لایحه قضائی را برای اجرا نشدن نوشته است و برای اجرا نشدن به دولت ارسال شده است. تنظیم کنندگان این لایحه نیز بر این موضوع آگاه هستند که این لایحه قابل اجرا شدن نیست.

فارس: چنین لوایح و قوانینی که امکان اجرا ندارند، چه آسیب‌هایی را در پی دارد؟

توکلی: اگر حاکمیت به این نتیجه رسیده باشد که در حوزه حجاب جرم انگاری و تخلف انگاری را بردارد، این شیوه قانون گذاری در این حوزه که یک قانون پرسروصدا به تصویب برساند که قابلیت اجرا ندارد، درست نیست و منجر می شود هیمنه و اقتدار قانون بیش از این که در کشور ما شکسته شده است، بشکند.

قوه قضائیه یک لایحه قضائی آماده کند، آن را به دولت ارسال کند، دولت آن را اصلاح کند، به مجلس شورای اسلامی ارسال کند، مجلس شورای اسلامی آن را تصویب کند به شورای نگهبان ارسال کند، شورای نگهبان آن را تائید کند و در پایان ما با یک قانون پرسروصدایی مواجه باشیم که اساسا از نظر سخت افزاری و نرم افزاری امکانات اجرای آن قانون را نداریم! تصویب چنین قانونی منجر به تحقیر حاکمیت و تخفیف جایگاه قانون در اذهان عمومی می‌شود.

در لایحه عفاف و حجاب تنظیم شده توسط قوه قضائیه عنوان شده که در مرحله اول برخورد با فردی که کشف حجاب کرده است، ضابطین حق بیان هیچ گونه تذکری را ندارد و صرفأ بایستی ضابطین قضائی (تنها مأمورین فراجا) از طریق ارسال پیامک و سامانه های مخابراتی به شخص تذکر بدهند، این امر بزرگترین اشکال ساختاری ای است که به این لایحه وارد است.

چه تعداد دوربین برای اجرای این لایحه مورد نیاز است؟ چگونه این دوربین ها هویت اشخاص را تشخیص می دهند؟ اگر چنین امکانی وجود داشته باشد چرا این امکان صرفا برای مقوله ای مثل حجاب به‌کارگیری شود؟ چرا این فناوری پیشرفته صرفا برای مقابله با کشف حجاب استفاده کنیم؟

اگر در تمام نقاط پرتردد کشور، خیابان‌ها، پارک‌ها و… چنین فناوری داشته باشیم، بساط زورگیری، سرقت، کیف قاپی، خرید و فروش مواد مخدر و… جمع می‌شود.

با توجه به اینکه لایحه عفاف و حجاب توسط نهادهایی تنظیم شده که از امور قضائی و حقوقی بی‌اطلاع نیستند، این نهادها نسبت به این موضوع که این لایحه قابلیت اجرایی شدن را ندارد، آگاه بودند. این مورد اولین و بزرگترین ایرادی است که به لایحه عفاف و حجاب وارد است و در ادامه می‌توانیم مواد و تبصره این لایحه را بررسی و نواقص موجود را بیان کنیم.