برنامه ایران برای سهامداریِ 3 پالایشگاه فراسرزمینی جدید در آمریکای لاتین

ایران می‌تواند با صدور خدمات فنی ـ مهندسی و احیای ظرفیت و ساخت 3 پالایشگاه «سینفوئگس کوبا»، «رویای آرمانی بولیوار نیکاراگوئه» و «کاردون ونزوئلا» 200 تا 300 هزار بشکه در روز، برای صادرات نفت خود بازارسازی کند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری قدس آنلاین، با روی کار آمدن دولت سیزدهم، راهبرد وزارت نفت در صادرات نفت ایران از تعلل برای به ثمر رسیدن مذاکرات برجامی به دیپلماسی فعالانه انرژی از طریق بازارسازی نفت تغییر کرد. همین موضوع موجب شد که بنابر گزارش منابع رسمی داخلی و موسسات خارجی صادرات نفت ایران 2 برابر شود.

همچنین جواد اوجی وزیر نفت در افتتاحیه بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی نفت در اردیبهشت سال جاری گفت: روند تولید در صنعت نفت ایران با روی کار آمدن دولت سیزدهم افزایشی است، اکنون تولید نفت ایران به بیش از 3 میلیون بشکه افزایش یافته است و صادرات نفت ایران نسبت به ابتدای دولت 2 برابر شده است.

همچنین طبق گزارش موسسه کپلر و ورتکسا، صادرات نفت ایران در ابتدای دولت سیزدهم حدود 650 هزار بشکه در روز بود که طبق آخرین گزارش بلومبرگ به اعداد 1.3 الی 1.4 میلیون بشکه در روز در ماه پایانی 2022 رسیده است یعنی تقریبا دو برابر شده است

اما بازارسازی نفت به عنوان نسخه جایگزین برجام چیست که منجر به جهش صادرات نفت ایران در تحریم شده است؟ محمدصادق جوکار، رئیس موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی در گفت‌‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری  قدس آنلاین با توضیح راهبرد بازارسازی نفت اظهار داشت: الگوی فروش نفت ایران در دولت یازدهم و دوازدهم همانند الگوی قرن‌بیستمی بود، با بازگشت تحریم‌ها با کاهش صادرات نفت مواجه شدیم، الگوی قرن بیستمی یعنی اینکه متولیان امر در وزارت نفت همچنان فکر می‌کردند دست برتر با عرضه‌کنندگان است درحالی که معادلات بازار نفت تغییر کرده بود.

وی افزود: حالا ببینیم بازارسازی یعنی چه؟ آیا دولت ایران می‌تواند در شرایط تحریم بازارسازی کند یا نه؟ بازارسازی برای فروش نفت ایران بدین معناست که موضوع تحریم از موضوع دوجانبه آمریکا و ایران تبدیل شود به موضوع مورد دغدغه کشور طرف ثالث در تعاملات نفتی ایران. بدین صورت بازار فروش نفت ایران اثر‌پذیری حداقلی از بازگشت تحریم‌ها داشته و تداوم یابد.

رئیس موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی در این‌باره می‌گوید: فرض کنید کشور ثالثی می‌خواهد با ایران تعاملات اقتصادی داشته باشد ولی تحت تاثیر تحریم، دچار محدودیت است؛ در بازارسازی ما باید کاری کنیم که کشور ثالث، خودش به فکر حل چالش تحریم در روابط خود با جمهوری اسلامی ایران باشد.

* صادرات روزانه 100 هزار بشکه نفت ایران به پالایشگاه ال‌پالیتو

یکی از سیاست‌هایی که ذیل بازارسازی نفت تعریف می‌شود عبارت است از خرید تقاضا یا Buy demand. در این سیاست کشورهای صادرکننده با سهامداری در پالایشگاه‌های فراسرزمینی، آنها را به مقصد اصلی فروش نفت خود تبدیل می‌کنند.

البته پیگیری این سیاست‌ها صرفا محدود به کشورهای تحریم‌شده مثل ایران نیست، بلکه مابقی عرضه‌کنندگان نیز برای ایمن‌سازی فروش نفت خود در برابر تهدیدهای مختلف از سهامداری در پالایشگاه‌های فراسرزمینی و سیاست خرید تقاضا استفاده می‌کنند.

در دولت سیزدهم سیاست خرید تقاضا برای نخستین بار در شرایط تحریم در اردیبهشت‌ماه سال گذشته و در سفر جواد اوجی وزیر نفت ونزوئلا مورداستفاده قرار گرفت. در این سفر 8 قرارداد و تفاهم‌نامه بین ایران و ونزوئلا در حوزه نفت و کشاورزی امضا شد که از جمله مهم‌ترین آن، قرارداد 110 میلیون یورویی بازسازی و تعمیرات اساسی پالایشگاه ال‌پالیتو ونزوئلا بود که منجر به صادرات 100 هزار بشکه نفت ایران به این پالایشگاه فراسرزمینی شد.

بعد از اجرای این قرارداد، رویترز در گزارشی با عنوان «Iran boosts crude supply to Venezuela for refining, freeing up exportable oil»  اعلام کرد که ایران در حال افزایش عرضه نفت خام خود به ونزوئلا است و ماهانه 4 میلیون بشکه نفت به پالایشگاه‌های این کشور صادر می‌کند.

حال بعد از موفقیت دولت سیزدهم در بازارسازی نفت با روش خرید تقاضا در پالایشگاه ال‌پالیتو، گام‌های بعدی نیز آماده برداشتن برای سهامداری در پالایشگاه‌های فراسرزمینی در کشورهای آمریکای لاتین است.

آیت الله سید ابراهیم رئیسی صبح امروز دوشنبه (22 خرداد) در راس هیئتی عالی‌رتبه عازم آمریکای لاتین شد و بنابر اخبار واصله ایران برای سهامداری در 3 پالایشگاه جدید «سینفوئگس کوبا»، «رویای آرمانی بولیوار نیکاراگوئه» و «کاردون ونزوئلا» اقدام خواهد کرد که منجر به بازارسازی برای صادرات 200 تا 300 هزار بشکه نفت ایران خواهد شد.