به گزارش قدس آنلاین، با به پایان رسیدن مهلت تسلیم‌ اظهارنامه مشاغل و تکمیل فرم تبصره ماده ۱۰۰ سبحانیان معاون وزیر اقتصاد گفته است با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و سوابق مودیان تا کنون، مالیات بیش از نیمی از اصناف صفر شده است.

طبق آمار از مالیات مقطوع پرداختی اصناف و مشاغل (مشمولین تبصره ماده ۱۰۰)در حال حاضر  ۴.۲ میلیون نفر (۵۷ درصد مشمولین) مالیاتشان صفر و ۶.۷ میلیون نفر (۸۶ درصد مشمولین) مالیات کمتر از ۱۵ میلیون تومان خواهند پرداخت.

مقایسه درآمدهای مالیاتی در سه سال اخیر بیانگر آن است که با وجود داشتن حدود ۶ میلیون پروانه کسب، اما سهم مالیات مشاغل همچنان اندک بوده و بخش اعظم شکاف مالیاتی کشور در این بخش رخ می‌دهد. یکی از مشوق های مالیاتی برای ترغیب این صنف در قانون مالیات های مستقیم،  تبصره ماده ۱۰۰ این قانون است که مطابق آن، صاحبان مشاغل، در صورتی که مجموع فروش سالیانه آنها، تا ۱۰۰ برابر سقف معافیت مالیاتی باشد، از ثبت نام اظهارنامه مالیاتی معاف می شوند. بعبارتی اگر درآمد حاصل از فروش کالا و محصولات یا ارائه ی خدمات برای مشاغل و صاحبان کسب و کارهای کوچک و متوسط در یک سال مالیاتی، کمتر از سقف تعیین شده باشد، صاحبان مشاغل مذکور از انجام بخشی از تکالیف مالیاتی معاف خواهند بود. مالیات این دسته از مؤدیان به صورت مقطوع محاسبه و مطالبه می‌ شود.

رشد ۶۰۰ هزار نفری مودیان نسبت به سال قبل

سیاووش غیبی پور کارشناس امور مالیاتی در گفت و گو با خبرنگار قدس تعداد مراجعان تبصره و اظهارنامه در سال ۱۴۰۱ را بیش از ۵ میلیون و۱۰۰ هزار نفر ذکر می کند و توضیح می دهد که مودیان مالیاتی حدود ۶۰۰ هزار نفر نسبت به سال ۱۴۰۰ افزایش داشته اند.

وی این رشد در میزان مودیان مالیاتی را به مفهوم تمکین صاحبان کسب و کار  به تسلیم اظهار نامه دانسته و می گوید: رشد ۶۰۰ هزار نفری تعداد مودیان مالیاتی به این معنی است که با تسهیلاتی که برای مشاغل ایجاد شده است، این افراد به جای فرار مالیاتی، به پرداخت مالیات حقه خود به ترغیب شده اند.

مالیات ۹۰  درصد اصناف زیر ۱۰ میلیون

بر اساس آنچه غیبی پور می گوید ۵۰ درصد از کسانی که از  قالب فرم تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کرده‌اند مالیات آنها صفر اظهار شده است، یعنی از ۵۰ درصد اصناف خرد برای عملکرد سال ۱۴۰۱ مالیاتی گرفته نشده است.

چنانچه اعلام شده ۹۰ درصد صاحبان اصناف و مشاغل  نیز مالیات زیر ۱۰ میلیون تومان برای عملکرد یکسال اظهار کرده‌اند.

اساس مالیات بر کارکرد پوز و تراکنش های بانکی

غیبی پور می گوید: صاحبان مشاغل و اصناف بر اساس داده هایی هست که از طرف سازمان امور مالیاتی به انها ارائه شده است موظف به اظهار مالیات خودشان به دولت هستند. به گفته وی این داده ها بر اساس کارکرد دستگاه های کارتخوان انها و اطلاعات بانک مرکزی از تراکنش های بانکی و واریز به کل حساب ها تنظیم شده است.

غیبی پور می گوید: امسال صاحبان کسب و کار وقتی وارد کارپوش مالیاتی شدند دو انتخاب داشتند، اینکه تبصره ۱۰۰ را انتخاب کنند یا اظهارنامه ماده ۹۵ را ارسال کنند.  البته افرادی که تراکنش بالای ۶ میلیارد  ۷۰۰ میلیون تومان داشته باشند ملزم به پرکردن اظهارنامه هستند. همچنین فقط مؤدیان مشاغل یعنی اشخاص حقیقی می‌توانند از امکان تبصره ۱۰۰ استفاده کنند و اشخاص حقوقی برای مالیات بر درآمد عملکرد خود باید اظهارنامه مالیاتی را در موعد مقرر تسلیم نمایند.

مالیات مبتنی بر وجدان و براساس داده ها

به گفته وی، پرکردن تبصره ۵ ماده ۱۰۰ به این معناست که بر مبنای ۱۰۰ درصد کارکرد پوز، ۵۰ درصد تراکنش حساب، یک مالیات قطعی یا تعیینی در کادر پیش بینی شده برای مودی مشخص می شود. افرادی که از مسیر تبصره ۱۰۰ مالیات بپردازند، از انجام بخشی از تکالیف مانند نگهداری اسناد و مدارک موضوع این قانون و ارائه‌ی اظهارنامه مالیاتی معاف هستند و دیگر نیازی به نگهداری اسناد ندارد، ولی اگر بخواهند  از مسیر دوم یعنی پر کردن اظهارنامه این راه را طی کنند باید برای پیگیری و رسیدگی اسناد و مدارک ارائه بدهند.

این کارشناس امور مالیاتی با اشاره به اینکه در خود اظهاری مودیان مالیات مبتنی بر وجدان و بر اساس داده های مالیاتی تعیین می شود و افراد قاضی خودشان هستند تاکید می کند: در صورتی که در فرم تبصره ۱۰۰ تخلفی تشخیص داده شود، مودی مالیاتی جریمه بیشتری از سوی سازمان امور مالیاتی خواهد شد چرا که نه تنها اظهارنامه پر نکرده که کتمان مالیاتی نیز داشته است.

تراکنش دستگاه پوز ملاک قطعی مالیات نیست

غیبی پور  با اشاره به اینکه برخی به رقم بالای تراکنش بالای دستگاه پوز انتقاد داشتند می گوید: این تراکنش ها هم جزئی از داده هاست و تصمیمی برای ان گرفته نشده و خوداظهاری مودیان هم در این بین ملاک است، و بعد از اظهار مودی نیز کار به پایان نمی رسد و تازه رسیدگی به همه داده ها و اطلاعات شروع خواهد شد. پس باید منتظر باشیم که ببینیم نسبت به رسیدگی نهایی چه میزان اعتراض خواهد شد نه نسبت به داده هایی که شاید هیچ تاثیر مستقیمی روی میزان مالیات نداشته است.

این کارشناس مالیاتی با اشاره به اینکه اصنافی که دستگاه کارتخوان خود را جمع اوری کردند در مسیر تبصره ۱۰۰ هستند و نیازی به اظهارنامه مالیاتی ندارند می گوید: اگر مجموع درآمد مودی بیشتر از حدنصاب تبصره ماده 100 در آن سال باشد و فرد  دستگاه خود را به قصد دور زدن قانون جمع کرده و به روش های دیگری از جمله واریز به کارت و حساب دیگران متوسل شود،  باید بداند که در سنوات آتی با بررسی منشا هر دریافت و پرداختی، سازمان امور مالیاتی بخاطر عدم اظهار از سوی مودی علاوه بر برخورد قانونی، ۳۰ درصد جریمه نیز برای وی در نظر خواهد گرفت. همچنین مودی امکان استفاده از کلیه معافیت‌های قانونی و نرخ صفر مالیاتی را از دست خواهد داد.

پرداختی مشاغل کمتر از یک دهم سایر صنوف

گفتنی است، بر اساس آمار در سال ۱۴۰۰، چهار میلیون مودی مشاغل کشور در مجموع ۱۷ هزار میلیارد تومان مالیات پرداخت کرده‌اند و به این ترتیب هرکدام از آن‌ها در طول سال کمتر از ۵ میلیون تومان به دولت مالیات پرداخت کرده که از میزان قانونی آن به مراتب پایین تر است.

 بر اساس تخمین‌ها میزان مالیات پرداختی صاحبان مشاغل کمتر از یک دهم مالیاتی بوده است که باید بر اساس قانون می‌پرداختند.

در واقع میزان اجتناب مالیاتی در دریافت مالیات مشاغل بسیار بالاست و چنانچه دولت بتواند در سال جاری مالیات عادلانه مشاغل را از آن‌ها اخذ کند، دست کم ۱۰۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی بیشتر بدست خواهد آورد.