دستهای خالی سینما از روایت عاشورا / بررسی چهار دهه تولیدات سینما برای حماسه کربلا
دسته بندی: فرهنگ و هنر
فیلمهای عاشورایی و دستاورد سینما در این حوزه و دست خالی سینماها از تولیدات مرتبط یکی از آن مسائل بحثبرانگیزی است که هر ساله با شروع محرم نقل بسیاری از محافل میشود؛ مدتی همه به فکر چارهاندیشی برای رفع کمکاریها برمیآیند و دوباره فراموشش میکنند تا سال دیگر.
گرچه به نظر نمیآید هیچ عقل سلیمی فقط درصدد به خط کردن آمار کمی و به رخ کشیدن بیلان کاری مدیران و فیلمسازان در تولیدات مناسبتی باشد، اما اگر هر از چندی یک فیلم قابل دفاع ساخته میشد باز هم باید کلاهمان را بالا میانداختیم و به خود میبالیدیم. با این حال خالی از لطف هم نخواهد بود اگر به دلایل کمتوجهی به یکی از مهمترین وقایع تاریخی یعنی حماسه عاشورا در سینما بپردازیم که روایت آن در ادبیات نمایشی بار دراماتیک و حماسی عظیمی دارد و نقبی هم به تراژدی میزند اما بررسی چهار دهه تولیدات سینمایی، ما را با کارنامه پر و پیمانی روبهرو نمیکند.
«سفیر» و «رستاخیز»؛ پروژههای گران سینمایی
در ابتدا بد نیست اشارهای مختصر به فیلمهایی داشته باشیم که مشخصاً براساس قیام عاشورا ساخته شدهاند و پس از آن فیلمهایی که به طریقی به ارائه محتوا با این مضمون پرداختهاند.
نخستین روایت سینمایی از حماسه کربلا را فریبرز صالح در «سفیر» بازگو کرد. فیلمی محصول سال ۶۰ که نخستین تجربه کارگردانش هم بود و با هزینه ۱۵ میلیونی یک اثر سینمایی پرخرج محسوب میشد. در سالهایی که ساخت فیلمهای تاریخی با موضوعات مذهبی باب نبود، «سفیر» را میتوان نمونه موفقی از یک روایت تاریخی مهم دانست. ۱۳ سال بعد، یکی از مهمترین فیلمهای تاریخی و عاشورایی به کارگردانی شهرام اسدی ساخته شد. بهرام بیضایی فیلمنامه «روز واقعه» را سال ۱۳۶۳ منتشر کرد و 10سال بعد شهرام اسدی آن را با تغییرات قابل توجهی نسبت به نسخه اصلی جلو دوربین برد. این فیلم که هزینه ساختش 100 میلیون تومان بود همچنان یکی از محبوبترین آثار عاشورایی است که داستانش را با ظرافت و در سایه حماسه کربلا روایت کرده است.
