لوگوی قدس آنلاین

مروری بر مهم‌ترین فیلم‌های سینمای ایران با موضوع آزادگان دفاع مقدس/ تصویر رازهای سر به مهر

دسته بندی: فرهنگ و هنر
تاریخ انتشار: ۲۷ مرداد ۱۴۰۲

در طول چهار دهه‌ گذشته وقایع هشت سال جنگ تحمیلی روایت‌های سینمایی متعددی داشته است که بسیاری از آن‌ها در تاریخ فیلم‌های پس از انقلاب ماندگار شده‌اند.

به گزارش قدس آنلاین،  در این میان آزادگان نیز سهمی هر چند اندک پیدا کردند تا داستان رشادت و شجاعتشان در میدان جنگ و اسارت در اردوگاه‌های دشمن بر پرده نقره‌ای حک شود. اگرچه سال‌های پایانی دهه ۶۰ فیلم‌ها رنگ و بوی صحنه‌های نبرد و جنگ گرفتند اما تقریباً از اوایل دهه۷۰ بود که برخی از سناریوهای سینمایی داستانشان را به بازداشتگاه‌های عراقی بردند و قصه را به سرنوشت اسیران گره زدند و می‌توان دهه ۷۰ را نسبت به دوره‌های دیگر در پرداخت به این موضوع پربارتر دانست.
نخستین فیلمی که با این محوریت ساخته شد، «پرواز از اردوگاه» به کارگردانی حسن کاربخش بود که در سال ۱۳۷۲ ساخته شد. این فیلم داستان سرگرد خلبان عباس حلمی با بازی جمشید هاشم‌پور است که پس از دست یافتن به اطلاعات مهمی در عملیات شناسایی، به اسارت نیروهای عراقی درمی‌آید. سال‌های بعد به ترتیب فیلم‌های «کیمیا» به کارگردانی احمدرضا درویش، «بوی پیراهن یوسف» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا، «مردی شبیه باران» به کارگردانی سعید سهیلی، «رنجر» به کارگردانی احمد مرادپور، «دوئل» به کارگردانی احمدرضا درویش، «دست‌های خالی» به کارگردانی ابوالقاسم طالبی، «اتوبوس شب» به کارگردانی زنده‌یاد کیومرث پوراحمد و «نفوذی» به کارگردانی احمد کاوری و محمد فیروزی ساخته شد.

فیلم‌های متفاوت ‌گونه اسارت 
تنها فیلم کمدی با موضوع اسارت رزمندگان در اردوگاه‌های دشمن «اخراجی‌های۲» است که در سال ۱۳۷۸ ساخته شد که در ادامه موفقیت «اخراجی‌های ۱» جلو دوربین رفت و این بار شخصیت‌های اصلی فیلم در بازداشتگاه عراقی‌ها گرفتار می‌شوند.
اما در میان فیلم‌هایی که با محوریت آزادگان ساخته شده، دو فیلم «بیداری رؤیاها» به کارگردانی محمدعلی باشه‌آهنگر و «خرس» ساخته خسرو معصومی با زاویه متفاوت و حساسیت برانگیزی به زندگی اسرا پرداخته است. گرچه «خرس» هیچ گاه فرصت اکران نیافت و همچنان توقیف است اما چند سال پس از ساخت، نسخه قاچاق آن پخش شد.
«بیداری رؤیاها» داستان زنی به نام رخشانه با بازی هنگامه قاضیانی است که همسرش به جبهه می‌رود و دیگر برنمی‌گردد. پس از مدتی خبر شهادت او می‌رسد و مدتی بعد رخشانه به عقد برادر همسرش درمی‌آید. سال‌ها بعد از کمیته مفقودین خبر می‌رسد که ایوب زنده است و به زودی به وطن برمی‌گردد و این سرآغاز چالش‌های تازه‌ای برای رخشانه است. فیلم «خرس» نیز داستان مرد رزمنده‌ای با بازی پرویز پرستویی را روایت می‌کند که پس از سال‌ها اسارت، هنگام بازگشت به منزل با ازدواج همسرش روبه‌رو می‌شود. او می‌خواهد زندگی‌اش را پس بگیرد اما شرایط برایش به گونه دیگری رقم می‌خورد.

یک اثر اقتباسی
در دهه ۹۰ نسبت به دو دهه قبلی با آثار کمتری در این گونه روبه‌رو هستیم. یکی از آثار شاخصی که درباره رزمندگان و اسیران ساخته شد، «۲۳ نفر» به کارگردانی مهدی جعفری بود که اقتباسی از خاطرات ۲۳ نفر از رزمندگان نوجوان ایرانی است که در جریان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۱ به اسارت نیروهای عراقی درآمدند.اما تازه‌ترین فیلمی که درباره وضعیت اسرا در اردوگاه‌های عراقی ساخته شده، «شماره ۱۰» به کارگردانی حمید زرگرنژاد است که سال گذشته در جشنواره فجر به نمایش درآمد. «شماره ۱۰» ریتم و ضرباهنگی نفسگیر دارد و براساس یک داستان واقعی نوشته شده است و ماجرای یکی از رزمندگان اسیر را روایت می‌کند که با یک نقشه سعی دارد از اردوگاه فرار کند. فیلم که حال و هوای پرتنش و التهاب برانگیزی دارد به خوبی توانسته با المان‌های داستانی و تصویری، هیجان را به مخاطب تزریق کند و به اثری ساختارمند تبدیل شود.
همان طور که گفته شد در این چهار دهه، فیلم‎های متعددی درباره اسرا و رنج‌هایی که در دوران اسارت متحمل و مشکلاتی که خانواده‎هایشان با آن روبه‌رو شدند، به تصویر کشیده شده است. فیلم‎هایی که برخی از آن‌ها زیر تیغ سانسور و نقد هم رفته‌اند. با این حال هنوز هم داستان‌های بسیاری از مرارت‌ها و مصائب اسرا وجود دارد که همچون رازی سر به مهر در سینه آن‌ها باقی مانده و گاهی دست سینماگران برای مطرح کردن مشکلات و چالش‌هایی که آن‌ها از دوران اسارت تا آزادی با آن دست و پنجه نرم کردند، بسته است و پس از گذشت سال‌های بسیار هنوز هم این برش از تاریخ سرزمینمان قهرمانان گمنام و داستان‌های ناگفته‌ای دارد که انتظار روایت کردن را می‌کشند.


کد خبر 4770

آخرین مطالب

حافظ برگزیده قرآن از افغانستان: روزی یک صفحه حفظ می‌کردم ورود رسمی پزشکیان به پرونده باشگاه پرسپولیس سعودی‌ها از ترس جنگ خانه نمی‌خرند نروژ به چتر هسته‌ای فرانسه ملحق می‌شود عارف: در سایه مقاومت و وحدت پیروز می‌شویم سردار ابن‌الرضا: نیروهای مسلح شکستی تاریخی به دشمن تحمیل کردند «کولیوند»، صدای جنایات ۴۰ روزه دشمن در جنگ رمضان را به گوش دنیا رساند آرمان مسیحیایی یهود و علت قتل پیامبران توسط آنها کریمی:اولویت کشور جنگ است، نه برگزاری لیگ/تمرکزمان برای جام جهانی باشد شرایط بازگشایی بازار سهام اعلام شد پیام آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در پی شهادت سردار تنگسیری دشمنان بدانند؛ پرچم فرمانده شجاع نیروی دریایی سپاه بر زمین نخواهد ماند 3 راه باقیمانده برای ترامپ در جنگ با ایران کدام است؟ بصیرت مردمی پشتوانه نیروهای مسلح ایران برای دفاع از کشور است درخواست حذف محدودیت سنی استخدام بالای 40 سال برای فارغ التحصیلان مجوز رئیس جمهور به عراقچی برای مذاکره با آمریکا سرلشکر موسوی جایگزین شهید باقری در هیئت نظارت مجمع تشخیص شد روسیه: آمریکا مادورو را آزاد کند سرمایه در گردش؛ حلقه مکمل اصلاح ارزی در دام و طیور از ماهواره «امید» تا افق ژئو برای ساخت «کوچ» روی بازیگر چهره موج‌سواری نکردیم جام ملت‌های فوتسال آسیا / ایران با غلبه بر ازبکستان راهی نیمه نهایی شد/عراق حریف شاگردان شمسایی پیگیری اجرای توافق واردات کالای اساسی از عراق با تمرکز بر دیپلماسی اقتصادی پاسخ ظریف به تهدید ترامپ: اجبار و فشار هرگز در قبال ایران کارساز نیست رئیس جمهور: باید حرف مردم را شنید / هیچ مطالبه‌ای به فراموشی سپرده نمی‌شود روایت الجزیره از حمایت صرفاً «لفظی» پکن از کاراکاس در تنش با واشنگتن؛ آیا چین برای حمایت از ونزوئلا وارد عمل نیز می‌شود؟ وزیر راه و شهرسازی: ۱۰ هزار واحد مسکن استیجاری تا پایان سال تحویل می‌دهیم رئیس سازمان امور اجتماعی کشور : بیش از هرزمانی به عقلانیت اجتماعی نیاز داریم پول برای تلویزیون مخاطب نمی‌آورد عشق آغاز آدمیزادی‌ست / درس‌های قرآن کریم درباره خانواده مطلوب و متعالی طاهری: ساپینتو فقط یک ایدئولوژی دارد، جنگ و احترام میراث زنده یک مرجع تمدن‌ساز تراکتور زور برد نداشت/ ریاضت اقتصادی پرسپولیس برای صدرنشینی مژده شمسایی: هوا برایم تنگ است وقتی او در کنارم نفس نمی‌کشد سرمایه‌های سرگردان در صف خودرو