علی سعیدی رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران از ۲۶ آذر امسال از طریق بازار ارز توافقی یا همان بازار ارز تجاری معاملات خود را انجام خواهند داد، گفت: معاملات نیمایی نیز از ابتدای بهمن ماه به بازار ارز تجاری منتقل خواهد شد.

وی ادامه داد: مهمترین مزیت بازار ارز تجاری آن است که تمام تقاضای خرید و فروش در یک سامانه مرکزی ثبت شده و هر صادرکننده و واردکننده با تمام طرف‌های معامله خود در قالب سامانه مذاکره می‌کنند و همزمان جور سازی سفارش‌ها نیز انجام می‌شود و در این بازار صادرکنندگان و واردکنندگان در خصوص نرخ ارز با هم رقابت می‌کنند و معامله نهایی بر اساس هم‌پوشانی پیشنهادات، انجام می‌شود.

سعیدی افزود: در خصوص معاملات گروه‌هایی که در نیما هستند تا آخر دی ماه می‌توانند معاملات خود را در سامانه نیما انجام دهند، اما از ابتدای بهمن ماه تمام معاملات از جمله معاملات نیمایی به بازار ارز تجاری منتقل خواهد شد.

رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران بیان کرد: از گذشته تاکنون در بازار ارز، یک بازار مربوط به ارز خدماتی و غیر بازرگانی و بازار دیگر نیز مربوط به معاملات ارز تجاری و بازرگانی بود. در بخش ارز بازرگانی مربوط به معاملات ارز تجاری، صادرکنندگان ارز خود را به فروش می‌رسانند و واردکنندگان هم ارز مورد نیاز خود را تأمین می‌کنند. این بازار نیز خود دو بخش شامل بازار نیما و بازار اشخاص تقسیم می‌شود.

سعیدی افزود: به بیان بهتر صادرکنندگانی که تعهد داشتند ارز خود را در بازار نیما عرضه می‌کنند و برای فروش ارز از این بازار استفاده می‌کردند همچنین واردکنندگانی هم که مجاز به تأمین ارز خود از نیما بودند برای تأمین ارز در سامانه نیما معامله انجام می‌دادند. سایر گروه‌ها نیز در بازار ارز اشخاص فعالیت می‌کردند.

وی با تأیید نظرات برخی کارشناسان مبنی بر اینکه قیمت تمام شده ارز برای واردکننده تغییر معناداری نخواهد کرد، گفت: پیش از این نیز در بستر سامانه نیما، قیمت به اضافه مبلغ دیگری می‌شد لذا از این منظر سامانه مذکور کاملاً معاملاتی نبود و بیشتر یک سامانه اطلاع‌رسانی بود و تضمینی برای اینکه معاملات بر اساس آن نرخ‌ها انجام شود، وجود نداشت.

رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران در خصوص آثار راه اندازی بازار تجاری بر قیمت ارز با بیان اینکه تفاوت معنادار قیمتی متعاقب عملیاتی شدن بازار ارز تجاری رخ نمی‌دهد افزود: در حال حاضر ساختار جدیدی در حوزه ارزی در حال شکل‌گیری است و این بدین معناست که قرارداد به وجود خواهد آمد. چراکه پیش از این میان صادرکننده و واردکننده قراردادی وجود نداشت و در حال حاضر از نظر حقوقی و اجرایی تضمین می‌شود. دوره زمانی رفع تعهد برای صادرکننده، مشخص است و اگر از دوره زمانی عبور کند، تنبیهات مشخصی در نظر گرفته می‌شود.

سعیدی با بیان اینکه اگر صادرکننده با نرخ منطقی‌تری محصول خود را در بازار ارز تجاری به فروش برساند، این مهم به اقتصاد کمک می‌کند، گفت: برای مثال در صورتی که صنعت پتروشیمی و فولاد و صنایعی که در سامانه نیما فعالیت می‌کردند، بتواند با نرخ بهتری محصولات خود را به فروش برساند؛ آنگاه امکان سرمایه گذاری به وجود می‌آید. همچنین در سال‌های بعدی شرایط برای ارزآوری و توسعه پایدار فراهم می‌شود. لازم به تأکید است که پیش از این ارزش اقتصادی لازم در سامانه نیما وجود نداشته است.

وی خاطرنشان کرد: صادرکننده اگر در بازاری شفاف ارز خود را با قیمت معقول بفروشد و ریال را به موقع دریافت کند، در این بازار فعالیت می‌کند. البته صادرکنندگانی که ارز اشخاص داشتند، ارز خود را در بازار دیگری عرضه می‌کردند و تفاوت چندانی برای آنها رخ نمی‌دهد، چراکه آنها در نیما فعالیت نمی‌کردند.

سعیدی در توضیح مکانیزم ارز توافقی گفت: مکانیزم فعلی که در قالب بازار ارز توافقی شناخته می‌شود، به معنای آن است که خریدار و فروشنده قیمت خود را اعلام می‌کنند و اینگونه معامله برحسب وجود طرف دیگر شکل می‌گیرد. در پایان روز نیز میانگین موزون نرخ بر اساس معاملات روز اعلام می‌شود. لذا این امر مبنایی برای قیمت نقد رسمی است که متعاقب آن قراردادهای دیگری همچون سلف و فوروارد ارزی طراحی شده است که برای صادرکنندگان و واردکنندگان امکان برنامه‌ریزی تأمین مالی و تأمین ارز را به وجود می‌آورد.

وی با بیان اینکه مجموعه‌ای از عوامل بر بازار ارز از جمله عوامل روانی تأثیرگذار است، گفت: پس از شکل‌گیری این بازار به پایداری قیمتی خواهیم رسید و پایداری قیمت نیز نیازمند سرمایه‌گذاری است. هرچند ممکن است در کوتاه مدت تأثیر قیمتی داشته باشد، اما حرکت رو به بهبود است.

رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران با اشاره بیان اینکه این مرکز بازاری است که تحت نظارت بانک مرکزی عمل می‌کند و فلسفه وجودی آن سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری است و نظارت از عملیات بازار منفک شده است تصریح کرد: در ساختار جدید که با قانون جدید بانک مرکزی نیز متناسب است، مرکز مبادله ارز و طلای ایران، عملیات بازار را بر عهده دارد و بانک مرکزی نیز وظایف مربوط به سیاستگذاری، تنظیم‌گری و نظارت بر بازار را چه در حوزه ارز و چه در زمینه طلا انجام می‌دهد.

سعیدی یادآور شد: مرکز مبادله تاکنون حراج‌های شمش و سکه طلا را برگزار کرده است. لذا این مرکز در هفته نسبت به برگزاری سه نوبت حراج سکه اقدام می‌کند و روز گذشته نیز هم چهل و هشتمین حراج سکه طلا برگزار شد.

مدیرعامل مرکز مبادله ارز و طلای ایران اظهار کرد: با توجه به برگزاری ۴۷ حراج سکه طلا در این مرکز، نزدیک به ۱۹۲ هزار نفر از تمام استان‌ها موفق به خرید سکه شده‌اند که در مجموع نیز ۵۹۰ هزار سکه به فروش رفته است. در حراج‌های شمش طلا نیز تاکنون بیش از ۱۳ تن طلا معامله شده است.