به‌گزارش قدس آنلاین، در این هفت دهه که از عمر لوازم خانگی در ایران می‌گذرد، این صنعت رشدهای قابل‌توجهی به‌ خود دیده و رکوردهای خوبی را تجربه کرده است به‌طوری که گفته می‌شود تولیدات داخلی حدود ۹۵درصد نیاز داخل را تأمین می‌کند. سال گذشته ۲۰میلیون دستگاه لوازم خانگی تولید شد که در مقایسه با تولید ۱۳میلیون دستگاه در چهار سال گذشته، رشد ۶۵درصدی را نشان می‌دهد.

فعالان این حوزه می‌گویند گردش مالی این صنعت رقمی در حدود ۶ تا ۸ میلیارد دلار است. البته یادآوری این نکته شاید خالی از لطف نباشد که تا کمتر از یک دهه پیش ۷۵درصد بازار ۳۰هزار میلیارد تومانی لوازم خانگی در ایران در دست ۱۰ برند خارجی بود و حدود ۶۰۰ کارخانه داخلی که دست‌کم ۳۰ کارخانه از برندهای بزرگ داخلی بودند، سهم تنها ۲۵درصدی از بازار لوازم‌خانگی کشور را در دست داشتند به‌عبارتی دیگر از ۳۰هزار میلیارد تومان بازار لوازم‌خانگی کشور در آن سال‌ها، ۲۳هزار میلیارد تومان آن در دست ۱۰ برند خارجی و تنها ۷هزار میلیارد تومان آن در دست ۶۰۰ کارخانه داخلی بود!

البته فعالان این صنعت تأکید دارند باوجود افزایش تولیدی که طی سال‌های اخیر داشته‌اند؛ اما با مشکلات کمی دست‌به‌گریبان نبوده‌اند به‌طوری که قیمت‌گذاری دستوری، طولانی بودن روند اختصاص ارز، تعدد انجمن‌ها که چند صدایی را به‌وجود آورده است و همچنین نبود حمایت‌ها به‌منظور اثبات کردن دوام و کیفیت کالا به ‌مشتریان خارجی هنوز هم تولیدکننده را می‌آزارد.

در کنار این موارد بحث قاچاق لوازم خانگی هم یکی از مشکلاتی است که همواره جزو دغدغه‌های تولیدکننده ایرانی بوده و هست. دبیر انجمن لوازم صوتی و تصویری ایران مدتی پیش اعلام کرد «سالیانه ۵/۱میلیارد دلار لوازم خانگی قاچاق به ‌کشور وارد می‌شود» که دربرخی آمار این رقم تا ۲میلیارد دلار هم پیش‌بینی شده که رقم بسیار بالا و آزاردهنده‌ای است.

مسئله کیفیت در صنعت لوازم خانگی حد و مرز ندارد

حبیب‌الله انصاری یکی از پیشکسوتان صنعت لوازم خانگی است که در این عرصه مو سپید کرده است. وی در گفت‌وگو با خبرنگار ما می‌گوید: صنعت لوازم خانگی از سال۱۳۱۶ توسط یکی از شرکت‌های بخش خصوصی در ایران شروع به‌کار کرد و تا به‌امروز با فرازونشیب‌هایی همراه بوده است.

وی با اشاره به ‌روند روبه‌رشد این صنعت در ایران به‌ویژه در سال‌های اخیر، ابراز کرد: با توجه به‌اینکه لوازم خانگی یکی از رشته‌های شتاب‌دهنده توسعه در تمام کشورهای دنیاست و موجبات رفاه مردم را فراهم می‌کند و می‌توان گفت نیاز قطعی بشر برای زندگی محسوب می‌شود؛ ایران هم از این امر مستثنا نیست و همین امر سبب شده در این سال‌ها روی کیفیت محصولات توجه ویژه صورت گیرد.

انصاری به ‌سیر تکامل و تحول در صنعت لوازم خانگی اشاره و تصریح کرد: در ابتدای ایجاد این صنعت در کشور تولیدات محدود بود، اما امروزه‌ بسیاری از لوازم خانگی اعم از انرژی‌بر و غیرانرژی‌بر در کشور تولید می‌شود و به‌جایی رسیدیم که تولیدکننده ما علاوه بر توجه به ‌استانداردهای اجباری روی دیگر استانداردها و همچنین نگاهی به ‌بازارهای صادراتی هم دارد. امروز تولیدکنندگان در تولیدات خود بر بهینه‌سازی مصرف انرژی، طراحی و رنگ، سهولت استفاده و قابل رقابت بودن محصولات بسیار توجه دارند.

این پیشکسوت صنعت لوازم خانگی ادامه داد: این صنعت در ایران از تولید سماورهای روسی شروع شد و امروز شاهد طیف‌های وسیعی از تولیدات هستیم و در تمامی طیف‌ها اعم از انرژی‌بر مثل وسایل گرمایشی و سرمایشی و وسایل برقی همچون جاروبرقی، محصولات غیرانرژی‌بر همچون ظروف و تولید قطعات پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای داشته‌ایم.

وی افزود: سال‌هاست تغییرات تکنولوژیکی مثبتی به‌ویژه در لوازم انرژی‌بر صورت گرفته و در کنار آن ظاهر تولیدات هم مورد توجه قرار گرفته است، چراکه وجود محصولات خارجی موجب شده سلیقه مشتریان تحت تأثیر قرار گیرد و از تولیدکننده ایرانی مطالبه داشته باشند و همه این موارد در کنار هم پیشرفت را به‌دنبال داشته است.
انصاری به ‌گردش مالی تقریباً ۸میلیارد دلاری صنعت لوازم خانگی در کشور اشاره و خاطرنشان کرد: وجود نیروهای جوان، امکان تولید مواد اولیه در داخل و نزدیکی به ‌بازارهای صادراتی، شرایطی را برای ما فراهم کرده که بتوانیم بیش از گذشته بر کیفیت محصولات متمرکز شویم. امروز در بخش محصولات غیرانرژی‌بر مثل ظروف چینی و کریستال؛ محصولاتی را تولید می‌کنیم که قابل رقابت در بازارهای صادراتی‌اند و جزو بهترین‌های دنیا هستند.

این پیشکسوت صنعت لوازم خانگی تأکید کرد: البته مسئله کیفیت حد و مرز ندارد و نمی‌توان مدعی شد در مرحله‌ای از آن می‌توان متوقف شد و دیگر نیازی به ‌رشد نیست. هر روز با تغییرات تکنولوژیکی مواجه و ناگزیر از رشد هستیم و تولیدکننده هم نباید تنها محدود به ‌بازار داخل باشد، بلکه باید به ‌بازارهای بین‌المللی هم نگاهی بیندازد به‌ویژه ‌اینکه ما در منطقه‌ای هستیم که در کنار بازارهای صادراتی پرجمعیتی قرار داریم.

به‌گفته وی، برخی مدعی هستند تولیدات داخلی از کیفیت برخوردار نیستند، اما به‌عقیده من این ادعا نمی‌تواند درست باشد؛ وضعیت اقتصادی امروز به‌گونه‌ای است که مردم را در انتخاب لوازم خانگی سختگیرتر کرده و آنان به ‌این می‌اندیشند با بودجه‌ای که دارند محصولی را انتخاب کنند که تا سال‌ها برایشان عمر مفید داشته باشد و به‌همین دلیل خریداران با ذره‌بین به‌بازار می‌روند. در این شرایط تولیدکننده نمی‌تواند هر محصولی با هر کیفیتی را تولید کند.

انصاری در بخش دیگری از سخنان خود به‌وجود مشکلات در این صنعت اشاره و پدیده قاچاق را یکی از مهم‌ترین این معضلات دانست و خاطرنشان کرد: با وجود اینکه واردات لوازم خانگی در برخی از محصولات ممنوع است، اما مشاهده می‌کنیم که برخی محصولات به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شوند که این ضربه به ‌تولید داخل و اشتغال است. مبارزه با پدیده قاچاق باید به‌صورت اصولی صورت گیرد باید پس از ضبط محصولات برای معدوم‌سازی آنان اقدام شود تا اثرگذار باشد، نه‌اینکه محصول قاچاق ضبط و درنهایت وارد بازار شود؛ این شیوه اثرگذار نیست.

این پیشکسوت صنعت لوازم خانگی افزایش قیمت مواد اولیه را از دیگر مشکلات این صنعت دانست و اظهار کرد: با اینکه تولید مواد اولیه در این صنعت در داخل کشور صورت می‌گیرد، اما جالب است که این مواد با قیمت جهانی به ‌دست تولیدکننده می‌رسد و تولیدکننده باید فولاد، آلومینیوم و مس را از بورس و با قیمت‌های جهانی تهیه کند، این موارد هم نرخ محصولات را افزایشی و هم واحدهای تولیدی را در تأمین نقدینگی با مشکل روبه‌رو می‌کند. به‌عقیده بنده دولت باید آن میزان ماده اولیه را که تولیدکننده نیاز دارد در اختیارش قرار دهد و مواد اضافه را در بورس عرضه کند.

سنگ‌های پیش پای تولید داخلی

وی ترخیص طولانی‌مدت کالا از گمرک و تعرفه بالای گمرکی، عدم اجرای درست قوانین و بعضاً تفسیر قوانین را از دیگر سنگ‌های پیش پای تولید برشمرد و گفت: یکی دیگر از اقداماتی که دولت باید مورد توجه قرار دهد سروسامان دادن به ‌بازارچه‌های مرزی است. در کنار این مورد نوسان‌های مداوم ارزی هم ازجمله مهم‌ترین مشکلاتی است که با آن دست به‌گریبان هستیم و همین امر پیش‌بینی‌پذیری را در تولید دچار اخلال کرده است.

به‌گفته انصاری لازمه یافتن بازارهای صادراتی، ثبات و آرامش در بازار ارز است؛ تا زمانی که به‌صورت مدام این بازار درگیر تلاطمات است تولیدکننده مجبور است دست به‌عصا حرکت کند.این پیشکسوت صنعت لوازم خانگی بر برپایی و شرکت در نمایشگاه‌ها به‌ویژه نمایشگاه‌های خارجی تأکید و تصریح کرد: حضور در این نمایشگاه‌ها یکی از مسیرهای معرفی کالا و یافتن بازار صادراتی است. ما امروز به ‌کشورهایی نظیر عراق، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، سوریه و ارمنستان صادرات محصول داریم، اما برای اینکه بتوانیم صادرات خود را گسترش دهیم باید بتوانیم بازارهای جدید بیابیم که یکی از روش‌های یافتن بازار حضور در نمایشگاه‌هاست.

وی در پاسخ به‌این پرسش که چگونه می‌توان نگاه خارجی‌پسندی را در میان مردم رفع کرد و آنان را به ‌استفاده از تولیدات داخل تشویق کرد، گفت: معتقد نیستم که همه مردم و یا بخش زیادی از آنان این نگاه را دارند، البته بخشی هستند که به‌صورت کلی خارجی پسندند که علت هم به ‌کیفیت محصولات ارتباط ندارد؛ این افراد فرهنگ خارجی‌پسند دارند، اما نمی‌توان مدعی شد که علاقه به ‌جنس خارجی در کشور عمومیت دارد، البته مدعی این نیستم که در کیفیت به ‌نهایت درجه رسیده‌ایم؛ همان‌طور که پیش از این اشاره کردم کیفیت حد و مرز ندارد.