اینکه گفته می‌شود انقلاب ما نهضتی فرهنگی است شاید بیش و پیش از هر جا خود را در رشد معنویات نشان دهد، رشدی که اتفاقات مبارکی را با خود به همراه آورده که پیش از انقلاب و به اعتراف آن‌ها که خوب آن دوران را به یاد دارند، پیش از بهمن ۵۷ اصلاً خبری از آن‌ها نبود؛ دعاهای ندبه و کمیل، پیاده‌روی اربعین، اعتکاف، دفاع از حرم و صدها جلوه معنوی دیگر که پای ثابت و رکن اساسی همه آن‌ها جوانان هستند. درباره این تأثیر انقلاب، با کارشناسی مذهبی گفت‌وگو کرده‌ایم.

جوان اهل خطر است

حجت‌الاسلام سیدمهدی واعظ موسوی، خطیب و کارشناس مذهبی درباره نقش‌آفرینی جوانان در پیروزی انقلاب اسلامی، اظهار می‌کند: قرآن می‌فرماید: «فَمَا آمَنَ لِمُوسَی إِلَّا ذُرِّیَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ» یعنی این جوانان بودند که از فرعونیان نترسیدند چون جوان اهل خطر است و وقتی دریچه‌ای از حقیقت به روی او باز شود، خطر می‌کند. این اتفاق در زمان پیامبر(ص) هم رخ داد و وقتی ‌ایشان به رسالت مبعوث شدند، فرمودند: «این جوانان بودند که دور مرا گرفتند و مرا همراهی کردند و شیوخ و افراد مسن با من مخالفت کردند».

این مشاور خانواده تصریح می‌کند: این نشان می‌دهد نوجوانان و جوانان مخاطب ویژه انبیا بودند. امام خمینی(ره) هم وقتی نهضت را آغاز کردند ‌امیدوار و دلبسته نوجوانان و جوانان بودند و در پیروزی نهضت و پس از آن هم این نسل جوان بود که به ندای امام راحل لبیک گفتند و در قالب بسیج، جهاد سازندگی و دیگر فعالیت‌های جهادی و… به میادین مختلف آمدند. خاطرم هست هنگام واکسیناسیون فلج اطفال این جوانان بودند که در قالب بسیج به میدان آمدند و داوطلبانه طرح را اجرا کردند.

جوان؛ عنصری حق‌گرا

حجت‌الاسلام واعظ موسوی ادامه می‌دهد: جوانان ثابت کردند وقتی ندای حق را می‌شنوند، دل می‌دهند و همراه می‌شوند. بنابر روایات، در هنگام ظهور امام عصر(عج) هم باز جوانان و نیز آن‌ها که دل جوان دارند دور حضرت مهدی(عج) را می‌گیرند و ‌ایشان را همراهی می‌کنند. جوان، عنصر و سرمایه معتبر و امتحان پس‌داده است که اگر فرصت ایجاد شود، اتفاقات مبارکی را رقم می‌زند.

قدر جوانان را بدانید

وی با اشاره به آماده بودن قلب و فکر جوان برای پذیرش حرف حق و دفاع از حق و حقیقت، ابراز می‌کند: قدر جوانان را بدانید، حتی جوانانی را هم که خیلی ظواهر مذهبی را رعایت نمی‌کند، نرانید و جذب کنید، چون آن‌ها هم دلشان با خدا و جبهه حق است ماجرای غزه نشان داد جوانان آمریکا چطور بدون هراس از اخراج از دانشگاه و حتی به قیمت از دست دادن جایگاه علمی خود از غزه دفاع و حمایت و در تظاهرات شرکت کردند.

حجت‌الاسلام واعظ موسوی در ادامه بیان می‌کند: در عصر ظهور امام مهدی(عج) نیز این‌طور است. وقتی امام عصر(عج) با ندای جهانی اهل عالم را فراخوان می‌کنند این جوانان هستند که از همه جای این دنیا از غرب و شرق، اروپا و آسیا و آمریکا به ندای امام(عج) لبیک گفته و به سمت حضرت حجت(عج) راهی می‌شوند و ‌ایشان را در تحقق اهداف دولت کریمه همراهی می‌کنند.

این کارشناس مذهبی با تأکید بر اینکه باید در مقابل جوان سر فروتنی فرود آورد نه آنکه مقابل او تکبر داشت، می‌گوید: برخی در مواجهه با جوان، جوانی را جرم می‌دانند، در حالی که چنین نگاهی، انحرافی است. در نگاه به جوان از هر تیپ، طایفه و طبقه‌ای باید او را معدن ارزشمند دانست و کوشید او را استخراج کرد؛ چنان‌که امام حسین(ع) بسیاری از جوانان را استخراج و با قیام تاریخ‌ساز خود همراه کردند و کسی را پس نزدند. رهبران الهی همه این‌گونه بوده و هستند، چنان‌که امام خمینی(ره) در همه ادوار پیروزی انقلاب و پس از آن چنین نگاهی داشتند و فرصت بروز و ظهور استعدادها را به جوانان دادند، همان‌طور که در دفاع مقدس به جوانان اعتماد و مسئولیت‌های سنگین را به آن‌ها واگذار کردند و جوانان هم آن نتایج طلایی را رقم زدند.

وی اضافه می‌کند: زمان اوج نهضت در سال ۵۷، من پانزده‌ساله بودم. خاطرم هست دهه چهلی‌ها در میدان بودند؛ ده دوازده ساله‌ها در تظاهرات وارد می‌شدند و نمی‌ترسیدند و خطر می‌کردند و بزرگ‌ترها هم که دل جوانی داشتند آن‌ها را همراهی کردند و درنهایت انقلاب را به مقصد پیروزی رساندند. به محض پیروزی انقلاب، در عرصه‌های اجتماعی، مواجهه با ضد انقلاب و عرضه خدمات اجتماعی و پس از آن در هشت سال دفاع مقدس این جوانان بودند که نقش‌آفرینی کردند و امثال باکری‌ها و زین‌الدین‌ها عَلَم برافراشتند و به دنیا ثابت کردند می‌شود با دست خالی با همه استکبار جنگید.

حجت الاسلام واعظ موسوی تأکید می‌کند: پس از جنگ باز هم در عرصه‌های علمی، اجتماعی، ورزشی و… جوانان خود را نشان دادند و خوش درخشیدند. امروز هم با همه این سختی‌ها و تحریم‌ها جوانان محکم ‌ایستاده‌اند و نمی‌خواهند انسجام ملی از بین برود، چنان‌که در راهپیمایی ۲۲ بهمن و در واکنش به اتفاقات منطقه غوغا کردند و نوعی رزمایش را در کف خیابان به نمایش گذاشتند.

وی با اشاره به تأثیرات انقلاب بر رشد معنویاتی همچون حضور در اعتکاف، دفاع از حرم و پیاده‌روی عظیم اربعین در میان جوانان، ابراز می‌کند: ما یک حج داریم که عملی عبادی سیاسی است و همه ساله عده‌ای از جای جای دنیا سیاه و سفید و از نژاد و ملیت‌های مختلف به سرزمین وحی می‌آیند و به فرموده قرآن قیام می‌کنند که بنابر آمارها تعداد آن‌ها به ۲میلیون نفر می‌رسد.

فرصت‌سازی انقلاب برای رشد معنوی جوانان

حجت‌الاسلام واعظ موسوی تصریح می‌کند: اما ما اربعین را داریم که سالانه ۱۲-۱۰ میلیون‌ نفر براساس حب و محبت امام حسین(ع) «حبّ الحسین یجمعُنا» از سراسر دنیا در یک مسیر قرار می‌گیرند و به سمت یک مقصد حرکت می‌کنند که این برای دشمنان آزاردهنده است؛ مهم آنکه بخش اعظم حاضران در این گردهمایی حسینی، چه در میان زائران چه در مواکب و خدمت به زائران حسینی، جوانان هستند. همچنین است اعتکاف که مساجد از حضور نوجوانان و جوانان پر می‌شود تا در سایه خلوتی جمع‌گرا، خودسازی کنند.

وی در پایان خاطرنشان می‌کند: پیش از انقلاب هیچ یک از این فرصت‌های رشد و خودسازی و انس معنوی و عبادی نسل جوان وجود نداشت و رهبری آگاه هم نداشتیم که جوانان را به این مسیر هدایت کند؛ پادشاهان و حکامی هم که بر ما حکومت می‌کردند چنین نگاهی نداشتند و مادیات و شهوت را دنبال می‌کردند. این رشد معنویت در نسل جوان، میوه استقلال و متکی نبودن به غرب و شرق و بازگشت به آموزه‌های دینی و مکتبی علوی و مهدوی است.