رسانه آمریکایی در گزارشی با عنوان «جایزه نوبل و یک تماس پرتنش: چگونه روابط ترامپ و مودی از هم پاشید» به بررسی روند افول روابط میان «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا و «نارندرا مودی» نخست‌وزیر هند پرداخته و نشان داده که چگونه جاه‌طلبی‌های شخصی، اختلافات تجاری و حساسیت‌های سیاسی موجب تضعیف این رابطه دوجانبه شده است.

روزنامه «نیویورک‌تایمز» در این گزارش نقطه آغاز بحران میان ۲ طرف را یک تماس تلفنی در تاریخ ۱۷ ژوئن می‌داند؛ تماسی که در آن ترامپ بار دیگر با افتخار مدعی شد که «مسئله نظامی میان هند و پاکستان» را حل کرده است. وی حتی اشاره کرد که پاکستان قصد دارد نام او را برای جایزه صلح نوبل مطرح کند و تلویحاً انتظار داشت مودی نیز چنین اقدامی انجام دهد.

اما مودی با ناراحتی پاسخ داد و تأکید کرد که آتش‌بس اخیر هیچ ارتباطی با آمریکا نداشته و مستقیماً میان هند و پاکستان حاصل شده است. ترامپ این توضیحات را نادیده گرفت، اما امتناع مودی از پذیرش نقش آمریکا و نیز خودداری از ورود به موضوع نوبل، ضربه بزرگی به روابط شخصی میان این ۲ نفر وارد کرد.

سران پوپولیست و اختلافات تجاری

نیویورک‌تایمز نوشته است که روابط ۲ طرف تنها چند هفته بعد از این تماس به دلیل اقدامات تجاری ترامپ بیش از پیش آسیب دید. ترامپ واردات کالا از هند را با تعرفه ۲۵ درصدی مواجه کرد و سپس به دلیل خرید نفت روسیه توسط هند نیز تعرفه‌ای اضافی وضع کرد تا مجموعاً تعرفه‌ها به ۵۰ درصد برسد.

این اقدام، مقامات دهلی‌نو را شوکه کرد و آن‌ها این اقدام را یک زورگویی آشکار توصیف کردند. شدت این فشارها به حدی بود که در ایالت ماهاراشترا، یک عروسک بزرگ از ترامپ در جریان یک جشن به نمایش درآمد و او را خائن توصیف کردند.

گزارش یادآور می‌شود که هر ۲ نفر شخصیت‌هایی پوپولیست با گرایش‌های اقتدارگرایانه دارند، اما آنچه ترامپ از مودی می‌خواست، یعنی تقدیر از نقش او در آتش‌بس با پاکستان و معرفی‌اش برای نوبل، به لحاظ سیاسی برای مودی غیرممکن بود.

هویت سیاسی مودی بر پایه سخت‌گیری در برابر پاکستان بنا شده است و هرگونه پذیرش میانجی‌گری خارجی به منزله تسلیم در برابر یک کشور ضعیف‌تر تلقی می‌شد. در چنین شرایطی، حتی اشاره به نقش ترامپ می‌توانست جایگاه نخست‌وزیر هند را در داخل کشور تضعیف کند.

این روزنامه خاطرنشان کرده است که روابط ۲ طرف در گذشته بسیار نزدیک‌تر بود. ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش در یک گردهمایی در حمایت از مودی در تگزاس حضور یافت و سپس در هند با استقبال پرشکوهی مواجه شد. مودی نیز او را «دوست واقعی» خوانده بود.

اما در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، این روابط رو به سردی گذاشت. در حالی که برخی رهبران اروپایی و حتی رئیس‌جمهور اوکراین با چاپلوسی و امتیازدهی تلاش کردند روابط خود با ترامپ را حفظ کنند، مودی قادر نبود چنین خواسته‌ای را برآورده سازد و همین امر روابط را به بحرانی جدی کشاند.

فشارهای مهاجرتی و روادید

نیویورک‌تایمز در ادامه توضیح می‌دهد که اختلافات مهاجرتی نیز به این تنش‌ها دامن زده است. سیاست‌های سخت‌گیرانه ترامپ در خصوص روادید شغلی و روادید دانشجویی که بخش بزرگی از آن مربوط به اتباع هند بود، باعث خشم دهلی‌نو شد. همچنین، اخراج مهاجران غیرقانونی هندی با رویکردهای تحقیرآمیز و دستبند و پابند، برای مودی دردسرهای سیاسی داخلی ایجاد کرد.

همچنین در یکی از بحران‌های کشمیر، ترامپ پیش از اعلام رسمی مقامات هندی، در شبکه اجتماعی خود از «آتش‌بس فوری و کامل» خبر داد. این اقدام، مقامات هند را به شدت خشمگین ساخت، چراکه با سیاست دیرینه دهلی‌نو در رد میانجی‌گری خارجی منافات داشت. در همان زمان، یکی از مقامات هندی با طعنه به خبرنگاران گفت: «به من باور دارید یا ترامپ؟»

رسانه آمریکایی همچنین تأکید می‌کند که فروپاشی روابط نه تنها موجب تضعیف جایگاه مودی شد، بلکه احتمالاً هند را به سمت روابط نزدیک‌تر با رقبای آمریکا سوق می‌دهد. مودی قرار است در سفر پیش رو به چین با «شی جینپینگ» رئیس‌جمهور چین و «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه دیدار کند.

در همین حال، ترامپ با انتصاب «سرجیو گور» به‌عنوان سفیر در هند و «نماینده ویژه منطقه»، که در آن هند و پاکستان در یک چارچوب قرار گرفته‌اند، بیش از پیش خشم مقامات هندی را برانگیخت. همزمان، تعرفه‌های جدید علیه هند اجرایی شده و مشاوران ترامپ در اظهاراتی تند حتی جنگ اوکراین را «جنگ مودی» نامیده‌اند.

نیویورک‌تایمز در پایان نتیجه می‌گیرد که جاه‌طلبی ترامپ برای دریافت جایزه نوبل، به همراه بی‌توجهی او به حساسیت‌های سیاسی هند، موجب از هم پاشیدن یکی از مهم‌ترین روابط راهبردی آمریکا شده است. روابطی که روزگاری به‌عنوان یک دوستی نزدیک قلمداد می‌شد، اکنون به بی‌اعتمادی، تحقیر و پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده منجر شده است.